Đồ mã - Đàn Tứ đậy trong nghi tiết hầu bóngThờ mẫu là một hiện tượng văn hóa truyền thống tín ngưỡng trọng điểm linh khác biệt trong tín ngưỡng dân gian đa thần của fan Việt. Đó là một tinh hoa được chọn lựa suốt dọc lâu năm lịch sử, là biểu tượng cho sức mạnh của dân tộc bản địa trong sự sáng tạo và cải tiến và phát triển không ngừng. Ở một kỹ càng nào đó, mẫu còn là một biểu tượng cho ý chí dựng nước cùng giữ nước, cho ý thức yêu nước Việt Nam.

Bạn đang xem: Mũ bình thiên hàng mã

Câu thành ngữ “tứ phủ chầu bà, tam tòa thánh mẫu” đã có được đúc kết xuất phát từ 1 thực tiễn đời sống trọng tâm linh. Chưa phải tục thờ chủng loại chỉ phổ biến rộng rãi ở các điện, đền, phủ… nhưng còn phủ rộng đến những ngôi chùa Phật. Thánh mẫu mã đã ngự vào khuôn viên miếu Việt Nam, tại một trong số nhà phụ sống phía sau hoặc một tòa ngang. Sự thâm nhập đó đã tạo nên một dạng tiền phật, hậu mẫu trong hầu như các ngôi miếu hiện nay. Ngược lại, trong điện thần cũng như cách thức phối từ ở những ngôi đền, che thờ mẫu, nhiều lúc ta thấy sự hiện hữu của phật. Hơn nữa, tín ngưỡng thờ mẫu thực ra là một thành phầm của tư duy nntt với mong vọng được mùa, mang lại nên những thần linh vừa là nét xinh của trung khu tưởng, vừa mới được gán mang lại một quyền năng tối thượng…

*
Trong trong năm gần đây, tín ngưỡng cúng mẫu cải cách và phát triển rộng khắp từ nông xã tới thành thị, từ bỏ miền xuôi lên miền núi. Cùng rất sự cải tiến và phát triển của tín ngưỡng này, những nghi thức, liên hoan tiệc tùng và các sinh hoạt văn hóa khác cũng khá được nảy sinh, tồn tại với phát triển, tạo nên một diện mạo văn hóa truyền thống đa dạng, phong phú, sống động, góp thêm phần vào vấn đề làm giàu phiên bản sắc và giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Trong các nghi lễ của tín ngưỡng cúng mẫu, đồ gia dụng mã là 1 lễ vật quan trọng không thể thiếu. Đồ mã ở điện Mẫu gồm hai loại: loại liên tiếp và loại phục vụ các lễ.

1. Đồ mã hay xuyênLà số đông đồ mã được để lên trên ban thờ để thể hiện sự nghiêm trang và một mặt nào đó, cũng để nhằm mục tiêu mục đích make up về color sắc. Nhiều loại đồ mã này được làm rất cẩn trọng vì chúng được bày, để trong một thời hạn dài, hoàn toàn có thể là một, 2 năm hay ba, bốn năm mới tết đến thay một lần.Nón tứ bao phủ thường là nón quai thao, nhiều khi cũng là loại nón dạng thông thường, bao gồm điện còn thờ cả nón chiêng, nón tu lờ của bạn Thượng. Để biểu lộ cho từng vị thần tối thượng, nón hay được dán ô giấy màu làm việc tâm, khớp ứng với mỗi phủ, quai nón cũng có thể có màu ưa thích hợp, điểm xuyết là những kim tòng (những gù rủ tua rua màu sắc vàng). Phần lớn nón này thường được treo nghỉ ngơi phía kế bên giữa chủ yếu điện hoặc chia hầu hết ở nhì bên.Quả nón công đồng thường được treo ở phần trung trọng tâm hoặc lùi tiếp giáp vào thiết yếu điện của điện mẫu. Đây là 1 trong những hiện vật có tính tổng hòa với tương đối nhiều màu sắc, mong kỳ, đậm màu dân gian và rất đắt tiền.Về bố cục, trái nón này được chia thành nhiều cấp theo cương cứng vị của hệ thần linh công đồng. Bên trên cùng là một trong những chiếc lọng sáu cạnh gần giống như bảo chiếc (1) trong phòng phật, nó như tượng trưng mang lại tầng trời. Ở những góc của trái nón đều có hình linh thú là rồng hoặc rắn nhô áp sạc ra làm điểm treo đông đảo lọng hai tầng nhỏ, lọng này có rủ kim tòng lớn. Để làm đẹp cho phía bên dưới của lọng cái, ở các mặt, người ta thường trang trí hoa văn cùng gắn quạt hoặc một vài ba hiện vật dụng nào đó có liên quan đến việc làm sang cho thánh mẫu mã (màu quạt theo chức năng của vị thánh Mẫu bao gồm tại đền). Ngay dưới khối hệ thống này thường có không ít nón to nhỏ dại khác nhau. Đầu tiên là những nón của thánh mẫu, trung học cơ sở là nón chúa, tiếp cho tới là nón của ngũ vị tôn quan, rồi mười nhì thánh chầu, nón của ông hoàng (thường tía nón), nón cô (thường tư nón, cũng có thể có khi là mười nhì nón nhỏ), nón cậu (thường có bố nón), dưới thuộc ở chủ yếu tâm của cả khối hệ thống là một thuyền long của quan to Bơ tủ hay thông thường là thuyền của vua cha Bát Hải. Ở các quả nón công đồng, ko kể thuyền của vua thân phụ còn bao gồm chiếc mảng của cậu bé xíu Thoải tức cậu Bơ… chú ý chung, trái nón công đồng được quan tiền tâm không ít đến thẩm mỹ nên hòa sắc khá nhuần nhuyễn, đồng thời để tránh sự solo điệu thô cứng, tín đồ ta đã điểm xuyết phần đông hoa cúc mãn khai hoặc là phần lớn lá thiêng, tạo thành sự vui mắt, dễ quyến rũ

*
Những trang bị mã trên ban thờ cũng khá phong phú. Ko kể hai cành hoa giống như trên năng lượng điện phật thì trên ban thờ mẫu phần nhiều phải có vàng tứ phủ. Đây là các loại vàng viên hình vỏ hộp được đóng thành bánh và xếp khối với tư màu đỏ, xanh lá cây, trắng, vàng. Đương nhiên tỷ lệ này còn có phần ko đều, tùy theo công dụng của vị thần mà số lượng ít nhiều tương ứng và color khác nhau. Một trong những đền rất có thể còn bày cả thuyền hoặc ngựa chiến loại nhỏ dại hay đông đảo đôi hài cườm đặt trong số hộp kính như ở thường Ghềnh (Gia Lâm). Ở những đền quan mập hay ông hoàng fan ta còn hỗ trợ bàn cờ, bàn đèn… bởi mã để thờ. Hoàn toàn có thể nói, tùy thuộc vào từng vị thánh, người ta sắp hầu hết đồ thờ ưng ý hợp.Ngoài ra, đồ dùng mã còn được mô tả dưới dạng một loại cây vũ trụ, đa số gắn với mẫu mã Thượng và mẫu Thoải. Bên cạnh bàn thờ mẫu mã Thượng fan ta thường đặt một cây xanh tượng trưng cho núi rừng với phần đông lá rủ như lá liễu, điểm xuyết trên chính là hoa quả nhiều màu. Bên bàn thờ tổ tiên Mẫu Thoải thì thường sẽ có một cành hoa to với không ít hoa dạng bông cúc màu trắng.

2. Đồ mã ship hàng các nghi lễCũng hệt như mọi tôn giáo tín ngưỡng khác, tín ngưỡng bái mẫu có không ít lễ tương quan gồm gồm các tiệc tùng, lễ hội chính trong thời hạn hay các lễ thức khác ví như mở phủ, mừng đồng… với trong các vẻ ngoài lễ đó, vật dụng mã vào vai trò quan lại trọng.Đồ mã trong lễ phân phát tấuLễ phân phát tấu thường xuyên được tiến hành ngày hôm trước hoặc trước lúc diễn ra ngẫu nhiên lễ thiết yếu nào vào hệ đạo Mẫu. Mặc dù người đứng ra nhà trì lễ này không nhất thiết nên là ông đồng, bà đồng mà có thể chỉ việc thày cúng. Lễ phạt tấu có ý nghĩa thỉnh thánh, thỉnh phật về chứng giám lũ giàng mang lại gia chủ trở nên tân đồng, một “tôi con”, “ghế đệm” của thần trong tứ phủ, tốt về chứng bầy cúng tam đậy thục mệnh nhằm giải vận hạn, nhỏ xíu đau… Đồ mã được áp dụng cho lễ này là bộ mũ vạc tấu tất cả năm mũ quan, năm màu, đại diện thay mặt cho năm phương: đông, tây, nam, bắc và trung tâm. Kết hợp với chúng là năm ngựa chiến nhỏ, mỗi con cao khoảng chừng năm mươi phân, năm bộ xống áo và năm đôi giày Gia Định hoặc hia. Màu sắc của các vật dụng này khớp ứng với màu sắc của mũ. Tất cả đồ mã này được tiến dâng lên những quan sứ giả, thỉnh nhờ các ngài xuất xắc thanh đồng đi mời chư vị trong tứ phủ.Người tất cả căn đồng số quân nhân (theo bí quyết gọi của người hầu bóng là người dân có tính nết, đậm cá tính khác thường xuyên một chút), thường say đắm dùng phần đa màu cơ bản, táo tợn mẽ, thích đồ dùng nghi lễ, tí hon đau như trả vờ, dù chữa đủ lắp thêm thuốc mà lại không khỏi…, ko ai hoàn toàn có thể giải thích nguyên nhân lại như vậy yêu cầu họ phải tìm đến của đền, cửa phủ nhờ những ông thày sửa lễ nghi cúng bái. Căn có rất nhiều mức độ nặng vơi khác nhau, mỗi mức lại có nghi thức trình đồng riêng, tuy vậy lần lượt những lễ thường diễn ra theo lối cổ: trước tiên là đội chén bát hương, sau là trình quân nhân rồi cho trình đồng mở phủ, hoặc tiễn căn, trình giầu và khoảng chừng ba năm tiếp theo sẽ tổ chức triển khai tái đậy mừng đồng.Trong toàn bộ lễ của tứ phủ luôn luôn phải có một lễ vật quan trọng đó là dàn mã. Thường thì dàn mã này khá giống nhau. Trước hết phải nói tới bộ mũ, gồm những: bốn nón bình thiên với tư màu đỏ, xanh, trắng, quà để dâng tư vị vua cha. Nhị mũ của quan tiền hầu cận là nam Tào cùng Bắc Đẩu, đấy là loại mũ cánh chuồn bao gồm một dòng màu đỏ, một mẫu màu tím. Nón chúa đàn, vị quan quản lý giám sát bọn lễ, đa số được có tác dụng là mũ kiểu dáng đuôi trĩ white color hay màu đá quý tùy theo bạn dạng mệnh và tùy thuộc vào tháng ra mắt lễ. Tiếp theo sau là năm mũ cánh chuồn cùng với năm color đỏ, xanh, trắng, vàng, tím để nhấc lên năm vị quan: quan lại đệ tuyệt nhất - thượng thiên, quan liêu đệ nhị - giám sát thượng ngàn, quan lại đệ tam - thoải phủ là quan tuần Lảnh Giang, quan liêu đệ tứ khâm sai, quan tiền đệ ngũ Tuần

*
Tranh phủ Ninh Giang - Hải Dương. Bên dưới năm mũ quan là nón đương niên, đương cảnh, tùy theo năm đó đương niên hành khiển là ai. Dưới nữa là cỗ nón rồng của cửu tinh đại diện, cửu cung bát quái, color của cỗ mũ được thiết kế theo bài bác vị những sao.Ngoài ra nếu như thanh đồng bao gồm căn trần triều mà chưa được phép hầu è cổ triều vì mới ra đồng, sau tía năm mở lấp mới được gia công lễ hầu các bóng, các giá bên nhà trằn thì rất có thể dâng một nghìn vàng với một mũ đỏ của đức đại tương è triềuLong tu, tượng, mã (thuyền rồng, voi, ngựa) là đông đảo vật luôn phải có trong dàn mã. Voi, chiến mã thường được làm khá lớn, là 1 trong nghi thức thể hiện sự tôn nghiêm thần linh. Những họa tiết, họa tiết hoa văn trang trí thêm bên ngoài làm cho những ông có hiệ tượng rất rất dị và tương tự thật hơn. Voi thường được thiết kế bằng giấy color vàng, ngựa màu đỏ còn thuyền rồng màu sắc trắng. Long tu, tượng, mã không dưng riêng đến vị quan nào cả nhưng dâng tầm thường cho toàn bộ các quan. Thuyền rồng biểu thị cho thủy phủ, được dưng cho nhân loại thủy cung. Voi bộc lộ cho tô trang, dâng về đánh trang. Ngựa thể hiện vùng đồng bằng, dâng cho các quan thao tác nơi đồng bằng. Mặc dù nhiên cũng đều có người cho rằng voi được dưng riêng cho chúa sơn lâm, ngựa chiến được tiến đến đức thánh Trần, còn thuyền rồng thường xuyên là dưng vua cha Bát Hải. Ngoài ra, tín đồ ta còn giúp chiếc mảng màu xanh để dâng lên những cô bên trên rừng, mảng white color dâng cô Bơ với ý nghĩa để chở vua, chúa hay chủng loại đi những nơi. Những chiếc mảng được kết do những ống nhỏ tuổi tượng trưng đến tre, nứa, trên mảng cũng có thể có hình fan đang chèo.Một vật mã được vồ cập nữa là hình mẫu ông lốt của tứ phủ. Lốt thể hiện cho những quan hầu cận mẫu, là những vị quan bảo đảm cho mẫu về đường âm, về đường dưới nước. Cũng như long tu, tượng, mã, lốt được đan bởi nan tre, bồi giấy cùng được trang trí bằng cách dán giấy sản xuất vẩy, dán hình mẫu thiết kế hoặc vẽ giải pháp điệu phần đầu tạo thành tính chất trang nghiêm và kinh hoàng của Lốt. Trong dàn lễ các ông Lốt thường có bốn nhiều loại với bốn màu đỏ, xanh, vàng, trắng. Vệt tiến về thoải phủ thỉnh thoảng có hiệ tượng tam đầu cửu vĩ hoặc tam đầu nhất vĩ tuy vậy nhất thiết bắt buộc là màu trắng.Một đồ mã nữa đính thêm với chúa núi rừng là hình chúa đánh trang với hai chầu hầu cận, chầu Quỳnh, chầu Quế và 12 cô tiên thanh nữ (cô sơn trang) theo hầu nhị chầu/chúa. Đi cùng rất nhóm trang bị mã này là lễ vật dâng sơn trang gồm một mảng trắng, một thuyền đỏ cùng một thuyền xanh. Dường như còn gồm một vỉ hải xảo với một mâm hài.Trong dàn mã tứ phủ còn tồn tại năm mã hình nhân, hoàn toàn có thể là phái mạnh hoặc nữ tùy theo giới tính của chủ lễ tuy nhiên nhất thiết phải bao gồm đai chéo cánh để thể hiện người có đồng, khác với hình nhân sử dụng cúng cho người âm, hóa giải hay giảm đoạn tình duyên...Trong quan niệm dân gian của tín đồ Việt, hồ hết cô hồn, linh hồn chết không phụ thân mẹ, không anh em, không có mái ấm gia đình thờ phụng, thường đi lang thang khắp vị trí để kiếm ăn và rất lôi cuốn tụ tập ở những đám tế lễ, hội hè… bởi vậy, trong các nghi lễ hầu đồng, ngoài ra đồ dưng cúng cho thần linh, lúc nào người ta cũng có thể có phần giành cho những vong hồn. Trong những nghi lễ của tứ đậy cũng không thể không có một mâm đồ dùng mã cho việc đó sinh. Y phục thường là áo ngắn tay, quần dài hoặc quần cụt cắt đơn giản, tất nhiên là giấy tiền xu, giấy vàng. Như vậy, người Việt không chỉ là nhớ đến các vị thánh, lưu giữ về cha ông mà còn không bao giờ quên cầu cúng cho vong hồn của rất nhiều kẻ bất hạnh trên chũm gian. Điều này hiện hữu lên một quý hiếm nhân văn cao siêu trong truyền thống Việt Nam. Nó tạo nên sự nền tảng nỗ lực kết trong lòng linh của dân tộc, thay kết xã hội với tinh thần thương yêu đùm quấn lẫn nhau không chỉ trong đời sống hằng ngày mà còn trong chủ yếu đời sống của những kiếp đời đang qua.Cùng cùng với tờ sớ vạc tấu là hình hình ảnh bộ tranh Thập đồ gia dụng mà trong số những giai đoạn trước đó chúng được dùng để cúng cho tất cả những người đã khuất bao gồm: long xa (xe rồng), phượng liễn (kiệu phượng), tràng phan (phướn báu), đại hình (hình nhân vắt mạng), bạch tượng (voi trắng), phi mã (ngựa bay), địa mã (ngựa đất), hiến mã (ngựa cúng), tòng giá chỉ (đi theo giá), ngân tiền, kim chi phí (tiền vàng, tiền bạc).Tuy là phần đông vật thờ cho trái đất bên kia, nhưng bộ tranh Thập vật hoàn toàn giản tiện nhưng mà vẫn rất to lớn sang, ngấm nhuần niềm tin Phật giáo và mong mơ về cõi rất sinh tịnh độ, chỗ linh hồn được rất thoát, phiêu diêu, thừa hưởng một cuộc sống no đầy đủ về tinh thần tương tự như về vật chất.Trên đó là những vật mã thường có trong các lễ của tứ phủ, tuy nhiên riêng sinh sống lễ tái tủ mừng đồng, hầu hết các thanh đồng đông đảo đặt làm cho thêm nhì hoặc ba tòa mẫu chúa sơn trang color đỏ, trắng và vàng. Tất nhiên không thể không có hình tượng 12 cô đánh trang, vỉ hải xảo, hài và các dây kim cương theo màu sắc tòa chúa kèm theo. Nếu không có điều kiện sửa lễ khổng lồ như vậy, thanh đồng vẫn phải chuẩn bị lễ vật tương tự như lễ mở phủ trình đồng. Đây như là một quy định bắt buộc của nhà thánh.Đồ mã trong các lễ của tam đậy và các lễ không giống trong nămTam phủ ở đây gồm thiên phủ, tuyền đài và thoải phủ. Nhị nghi lễ chính trong số lễ của tam đậy là tam che thục mệnh với tam lấp đối khám. Tam lấp thục mệnh là để độ dương, giải bị bệnh thân thể, vận hạn cho người đang sống. Còn tam che đối đi khám là nhằm độ âm, giải dịch về mặt đường âm, giải vận nghiệp cho người chết, ví dụ như cắt đoạn tình duyên, cắt đoạn trùng tang, giải oan phá ngục… Đồ mã được áp dụng trong nhì nghi lễ này kha khá giống thứ mã của tứ phủ cũng đều có long tu, tượng, mã, lốt, mà lại trong cỗ nón thì mũ bình thiên chỉ có cha mũ đại diện thiên, địa cùng thủy với cũng chỉ có ba hình nhân.Mặc dù trang bị mã ở nhị nghi lễ như thể nhau nhưng color của chúng lại không giống nhau. Đồ mã trong tam đậy thục mệnh được thiết kế theo lời nói “thiên thanh, địa bạch, thủy hùng hoàng”, điều này khác hoàn toàn với màu sắc của tứ phủ. Như vậy, vào tam che thục mệnh sẽ có được ba mũ bình thiên xanh, trắng, vàng, với nón xanh được đặt ở giữa, các mũ chúa ứng với color mũ bình thiên, những mũ còn lại y hệt như bên tứ phủ. Gồm voi, ngựa, thuyền long nhưng ngựa chiến ở đấy là màu xanh. Vết cũng chỉ có cha lốt xanh, trắng, tiến thưởng nhưng cũng có thể có lốt tam đầu cửu vĩ. Đấy là theo lối cổ còn hiện thời người ta thường xuyên chỉ dùng tất cả một vệt tam đầu mang đến khóa lễ. Ở Tam phủ đối khám, màu sắc lại giống mặt tứ phủ, vẫn chính là thiên - đỏ, địa - vàng cùng thoải - trắng mà lại theo các cụ truyền lại thì nón bình thiên màu xoàn tượng trưng cho âm ti phải được đặt ở giữa. Tuyệt nhiên không có tòa sơn trang trong nghi lễ này.Ngoài ra, thứ mã còn được sử dụng ở các dịp nghỉ lễ hội khác trong năm và vào ngày tiệc của các thánh. Tư lễ thiết yếu trong năm, ngay khắp cơ thể không trong hàng ngũ đồng bóng nên cúng lễ, là thượng nguyên, vào hè, ra hè với tất niên. Trong lễ thượng nguyên, fan ta hay tiến mã về rừng núi để xin lộc đánh lâm. Trong bộ mũ, nếu tất cả tiền thì chuẩn bị bốn cỗ nón bình thiên thay mặt đại diện cho tứ đức vua cha, nếu không chỉ việc một cỗ mũ đại diện cho thiên phủ là đủ. Đàn lễ vào hè cũng như vậy nhưng không có mũ nam Tào, Bắc Đẩu mà nắm vào sẽ là mũ quan liêu văn, quan tiền võ của Thủy Tề. Bạn ta còn dưng mũ chúa ôn để kêu ngài giảm các bệnh dịch trong cha tháng hè. Trong dàn mã còn có ông dấu tam đầu cửu vĩ, thuyền rồng nhằm chở vận hạn ra sông, những con y như gà, chó, lợn… Theo ông đồng, nếu cảnh giác còn làm cho ông Thiên Lôi, bà La gần kề để phòng trừ sấm sét. Ở lễ ra hè và tất niên cuối năm đồ mã có hay không có cũng được. Trong khi người ta còn dưng cả đá quý tứ phủ.Trong các ngày tiệc của những thánh thì tiệc thánh nào dâng mã và vàng ấy. Hồ hết đồ mã này được bày một mâm riêng, còn mâm tiến thưởng để hầu thì rất đầy đủ hết những loại kim cương mẫu, quan, chầu, cô, cậu, cho đến vàng lá, vàng bọn chúng sinh. Thường thì khi tiệc của thánh nào thì fan ta trảy hội ở thường của vị thánh đó cùng dâng vật dụng mã ở đó luôn. Nếu không có điều kiện đến tận nơi, thanh đồng có thể lễ vọng. Nếu như là tiệc mẫu, tiệc chầu thì bên cạnh xiêm y, thiết bị trang sức, hài, nón, mâm vàng,… tất cả khi người ta còn dâng cả tòaấơn trang để đi hầu mẫu. Tiệc quan xuất xắc ông hoàng thì dâng chiến mã cùng hậu sự tráp, áo, mũ, nguyên tắc và quà quan. Theo khá nhiều ông đồng, hầu như họ chỉ dâng đồ mã vào tiệc của quan liêu đệ nhị, quan liêu tam lấp và quan liêu tuần tranh thôi. Trong tiệc của những cô, những cậu, chúng ta cũng thường dưng lễ theo sở thích. Điều quan trọng đặc biệt là màu sắc đồ mã dâng trong các ngày tiệc này cũng theo màu tứ phủ.

Xem thêm: Những Bài Văn Nghị Luận Xã Hội Hay Nhất, Những Bài Văn Nghị Luận Xã Hội Đạt Giải Cao

3. Sự sắp xếp đồ mã trong các lễ và nghi thức hóa mãKhông thể tùy tiện sắp xếp đồ mã trong các nghi lễ vị nó có những quy định đề xuất cung như thế nào vào sở ấy. Ban công đồng được xem như là cơ quan trung ương của các bóng, các giá, là nơi ra mắt hầu đồng, là địa điểm hội đồng các Thánh chứng minh bầy lễ nên tín đồ ta bày bộ mũ với mã vạc tấu làm việc đó. Những bộ mã này cũng khá được bày theo trang bị tự bên trên dưới, trước sau ngay ngắn. Hình như còn tất cả mâm sớ với mâm vàng dâng tứ phủ.Trong dàn mã tứ phủ, long tu, tượng, mã là bộ mã có form size lớn nhất cùng là phần đa lễ vật dụng có đặc điểm bắt buộc. Thông thường để định hình và tính form size của dàn mã là dàn tiểu, trung giỏi đại fan ta địa thế căn cứ vào chiều cao của mã voi và ngựa. Cùng với dàn hạ, ngựa voi cao 1m; dàn trung, chiến mã voi cao 1,5m và với dàn đại, ngựa voi cao tự 1,8m đến 2m. Cha lễ thiết bị này được bày theo sản phẩm tự từ bỏ trái sang trọng phải: trước tiên là ngựa, tiếp đến là thuyền rồng chính giữa và ở đầu cuối là voi, tất cả đều được quay đầu vào điện thờ. Tuy nhiên có một phương pháp chung là cả ngựa, thuyền rồng cùng voi hầu hết được bày ở quanh đó sân. Ở nhiều nơi bao gồm diện tích nhỏ dại như các điện thờ riêng thì phụ thuộc vào diện tích điện thờ nhưng mà bày.Năm hình nhân tiến về tứ bao phủ thường được bày phía 2 bên cánh con kê cùng với Lốt. Mặc dù nhiên, qua thực tế một số buổi lễ ở Hà Nội, cửa hàng chúng tôi nhận thấy ông vết thường được bày với mã tô trang bên ban cúng chúa đánh trang. Chúng tôi có hỏi ông đồng thì theo luồng thông tin có sẵn như vậy là không đúng, vị theo các cụ ông cụ bà xưa là vệt nào đi với hình nhân ấy. Có nghĩa là các ông Lốt sẽ được đặt bên dưới chân những hình nhân tương ứng về màu theo kiểu: “Hoa thơm mỗi cá nhân một tý/ Đồng bóng mọi cá nhân một màu”.Mã sơn trang khi nào cũng đề nghị bày mặt ban cúng chúa tô trang, thường xuyên là vuông góc cùng với ban thờ. Tòa chúa đánh trang được bày ở chủ yếu giữa, phía đằng trước là chầu Quỳnh, chầu Quế. Sau đó là 12 cô tô trang được bày hầu hết sang phía hai bên hoặc gồm khi xếp thành hình vòng cung trước mặt chúa. Vùng phía đằng sau chúa là thoi rừng, thoi núi. Ngoài ra là mảng xanh, thuyền trắng, thuyền đỏ, một mâm tiến thưởng sơn trang, một mâm hài có một song to, hai đôi trung và 12 đôi nhỏ, một vỉ hải xảo.Việc hóa (đốt) đồ vật mã trong các nghi lễ cũng cần tuân theo quy định. Theo lối cổ, khi chứng bầy thì “quan làm sao về mở lấp quan ấy”. Sau khi các quan lại về chứng đàn, long tu, tượng, mã bắt buộc được quay đầu ra để chờ mang theo hóa. Quan mập tuần tranh, ngài được thờ chính ở Ninh Giang (Hải Dương), không nhận đàn, không mở phủ, coi như không tồn tại quyền “ký giấy” đề nghị đứng làm cho ngoại giao, ngài nhận đưa dàn mã đi. Sau giá chỉ quan tuần, toàn bộ đồ mã được đưa theo hóa, trừ mã đánh trang.Như vậy, việc bày mã cùng hóa mã trong những nghi lễ tứ lấp không được tùy tiện, phải luôn tuân theo những quy định bắt buộc. Rộng nữa, đồ mã tứ đậy - lễ trang bị tôn kính dâng lên những vị thần, không chỉ đơn thuần là những thứ đồ vật bằng giấy để hóa sau mỗi lũ lễ, mà lại còn chứa đựng cả nhân loại quan trung ương linh và phiên bản sắc văn hóa của bạn Việt. Thực ra chúng là mẫu dẫn giải cho bài toán hành lễ, là phương tiện đi lại của việc hành lễ và bộc lộ sự giao thoa giữa dòng hữu hình và chiếc vô hình, giữa mẫu vật chất và dòng phi thiết bị chất. Khi con người ta còn chấp nhận cảnh giới, gật đầu đồng ý trần sao âm vậy thì họ đang còn thực hiện đồ mã để dâng cho thần linh, gửi cho người đã khuất, cốt sao để tâm được yên.Trong vài ba chục năm ngay sát đây, vai trò ngày một trở nên tân tiến của thương mại đã góp phần đẩy nhanh hiện tượng “thánh một cân, trằn một yến”, làm cho đồ mã đăng vương trong tiêu cực xã hội. Không một ai phủ nhận câu hỏi đốt vàng mã là 1 trong những phong tục đẹp đã hình thành, phát triển qua chiều dài lịch sử dân tộc và trở thành một sản phẩm văn hóa nghệ thuật đặc sắc. Nhưng làm chũm nào để một phong tục với những giá trị văn hóa truyền thống tinh thần vốn dĩ vào trẻo này không trở nên biến dạng, không gây lãng phí, không phá hại môi trường xung quanh và không trở thành một tệ nạn gây nên những bức xúc? Điều này đòi hỏi nhà nước và các cơ quan quản lý văn hóa yêu cầu có những biện pháp giảm bớt việc sản xuất, sắm sửa và sử dụng sản phẩm đồ mã tràn lan trên thị trường và địa điểm công cộng.