Soạn bài bác Câu che định - Ngữ văn 8 tập 2. Câu 6. Viết đoạn đối thoại ngắn, trong các số đó có cần sử dụng câu tủ định miêu tả và câu che định bác bỏ bỏ.

Bạn đang xem: Soạn văn 8 tập 2 câu phủ định


ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG

1. (trang 52, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Xét đầy đủ câu sau và trả lời câu hỏi.

a) Nam đi Huế.

b) Nam ko đi Huế.

c) Nam không đi Huế.

d) Nam chẳng đi Huế.

- những câu (b), (c), (d) bao gồm đặc điểm hình thức gì khác so với câu (a)?

- hầu hết câu này còn có gì không giống với câu (a) về chức năng?

Trả lời:

- các câu (b), (c), (d) tất cả chứa thêm các từ "không", "chưa", "chẳng" không giống về mặt hiệ tượng so với câu (a).

- Câu (a) mang nghĩa xác định về sự việc Nam đã từng đi Huế, còn câu (b), (c) với (d) lại bao phủ định điều đó.

2. (trang 52, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Đọc đoạn văn sau và vấn đáp câu hỏi.

Thầy sờ vòi vĩnh bảo:

- Tưởng nhỏ voi như vậy nào, hoá ra nó sun sun như bé đỉa.

Thầy sờ ngà bảo:

- không phải, nó chần chẫn như loại đòn càn. 

Thầy sờ tai bảo:

- Đâu có! Nó bè bè như cái quạt thóc.

- trong khúc trích trên, phần đông câu nào có từ ngữ đậy định?

- Mấy ông thầy tướng xem voi dùng đầy đủ câu tất cả từ ngữ phủ định để gia công gì?

Trả lời:

- các câu gồm từ ngữ bao phủ định là:

(1) Không phải, nó chần chẫn như dòng đòn càn. 

(2) Đâu có!

- Ông thầy bói thiết bị hai sử dụng câu bao phủ định (1) nhằm phản chưng ý kiến, đánh giá và nhận định của ông thầy tướng sờ vòi. Trong những lúc đó, ông thầy bói thứ ba (ông thầy bói sờ tai) dùng câu bao phủ định (2) để hướng đến phủ định ý kiến, đánh giá và nhận định của cả hai ông thầy trước.


Phần II


Video trả lời giải


Câu 1 (trang 53, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Trong những câu sau đây, câu nào là câu che định chưng bỏ? vày sao?

a) Tất cả quan lại chức đơn vị nước vào buổi sáng sớm ngày khai trường mọi chia nhau mang đến dự lễ khai học ở khắp những trường học to nhỏ. Bằng hành động đó, chúng ta muốn cam kết rằng, không tồn tại ưu tiên nào to hơn ưu tiên giáo dục đào tạo thế hệ trẻ đến tương lai.

(Theo Lí Lan, Cổng trường mở ra)

b) Tôi yên ủi lão:

- rứa cứ tưởng gắng đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả phân phối hay giết thịt! Ta giết nó chính là hoá kiếp cho nó đấy, hoá kiếp làm cho nó làm kiếp khác.

(Nam Cao, Lão Hạc)

c) Không, chúng con không đói nữa đâu. Nhị đứa nạp năng lượng hết ngần tê củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa.

(Ngô vớ Tố, Tắt đèn)

Trả lời:

- những câu lấp định chưng bỏ:

+ vào (a): Không có câu phủ định bác bỏ

+ vào (b): Cụ cứ tưởng núm đấy chứ nó chả gọi gì đâu!

+ trong (c): Không, chúng con không đói nữa đâu.

- Câu: “Cụ cứ tưởng cầm cố đấy chứ nó chả gọi gì đâu!” là câu ông giáo nói ra nhằm phản bác xem xét của lão Hạc trước đó (Cái tương tự nó cũng khôn! Nó cứ có tác dụng in như nó trách tôi;…).

- Còn câu: “Không, chúng nhỏ không đói nữa đâu.” là câu dòng Tí bác bỏ lại điều mà nó cho là bà mẹ nó (chị Dậu) đang nghĩ: mấy đứa con đang đói quá.


Câu 2

Câu 2 (trang 53, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

a) Câu chuyện chắc hẳn rằng chỉ là 1 câu chuyện hoang đường, tuy nhiên không buộc phải là không có ý nghĩa.

(Hoài Thanh, Ý nghĩa văn chương)

b) Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, không một ai không từng ăn uống trong đầu năm mới Trung thu, nạp năng lượng nó như nạp năng lượng cả mùa thu vào lòng vào dạ.

(Băng Sơn, Quả thơm)

c) Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai chẳng bao gồm một lần nghển cổ chú ý lên tán lá cao vút mà nhắm nhía một cách mong mỏi chùm sấu non xanh hay yêu thích chia nhau nhâm nhi món sấu dầm phân phối trước cổng trường.

(Tạ Việt Anh, Cây sấu Hà Nội)

- đều câu trên có ý nghĩa sâu sắc phủ định không? do sao?

- Đặt mọi câu không có từ ngữ phủ định mà lại có ý nghĩa sâu sắc tương đương với phần nhiều câu trên. So sánh những câu bắt đầu đặt với hồ hết câu trên đây và cho biết thêm có phải ý nghĩa sâu sắc của chúng hoàn toàn giống nhau không?

Trả lời:

- Cả bố câu trên những là đều câu đậy định vì đều sở hữu chứa hầu như từ ngữ lấp định, như không (trong (a) và (b), chẳng (trong (c). 

- hầu hết câu không có từ ngừ che định mà tương tự với rất nhiều câu bên trên là:

a) Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, tuy vậy lại gồm ý nghĩa.

b) Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, mọi tín đồ đều từng ăn…

c) Từng qua thời thơ ấu ở Hà Nội, ai cũng có một lượt nghển cổ…

=> bài toán dùng câu che định theo lối sử dụng hai trường đoản cú ngữ đậy định (gọi là đậy định của tủ định) hay sử dụng một từ bao phủ định kết hợp với một từ bất định (không), một từ nghi ngại là cách để nhấn mạnh bạo hơn ý đề nghị diễn đạt. Nghĩa của các câu nhiều loại này chắc chắn rằng sẽ đậm hơn nghĩa của những câu xác minh tương đương (như đã đưa ví dụ ở trên).


Câu 3


Video giải đáp giải


Câu 3 (trang 54, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Xét câu văn sau và trả lời câu hỏi.

Choắt không dậy được nữa, ở thoi thóp.

(Tô Hoài, Dế Mèn xiêu bạt kí)

Nếu tô Hoài thay từ bao phủ định không bằng chưa thì bên văn cần viết lại câu văn này như thế nào? Nghĩa của câu kia có thay đổi hay không? Câu nào cân xứng với câu chuyện hơn? do sao?

Trả lời:

- Nếu cố gắng từ không bằng chưa vào câu văn của sơn Hoài thì câu đó nên viết lại như sau: Choắt chưa dậy được, nằm thoi thóp.

- Ý nghĩa của câu (khi thay) sẽ có được sự núm đổi, bởi: từ chưa mang nghĩa bao phủ định sự mãi sau ở thời điểm nói (không khái quát phủ định ở thời khắc sau thời khắc nói) nghĩa là lúc ấy Dế Choắt không dậy được nhưng sau đó có thể dậy được. Trái lại, từ không mang nghĩa lấp định sự vĩnh cửu ở thời điểm hiện tại và cả trong tương lai nữa.

- Dế Choắt sau khoản thời gian bị chị cốc mổ đang không bao giờ dậy được nữa và tiếp nối chết. Vị thế, câu đậy định bao gồm từ không sẽ thích phù hợp với tình huống truyện.


Câu 4

Câu 4 (trang 54, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Các câu tiếp sau đây có phải là câu che định không? những câu này dùng để làm gì? Đặt số đông câu có nghĩa tương đương.

a) Đẹp gì nhưng đẹp!

b) Làm gì gồm chuyện đó!

c) Bài thơ này nhưng hay à?

d) Cụ tưởng tôi vui vẻ hơn chăng? (Nam Cao, Lão Hạc)

Trả lời:

- các câu vẫn cho không hẳn là câu phủ định (vì không tồn tại chứa những dấu hiệu hình thức của câu che định). Thế nhưng, chúng lại được dùng để biểu lộ ý đậy định.

+ Câu: “Đẹp gì mà đẹp!” dùng để phản chưng một ý kiến xác định của một ai đó về một đối tượng người sử dụng nào đó.

+ Câu: “Làm gì gồm chuyện đó!” – phản bác tính sống động của một thông báo hay 1 nhận định, đánh giá nào đó.

+ Câu: “Bài thơ này mà hay à?” – sử dụng câu nghi ngờ để phản chưng một chủ ý khen ngợi một bài thơ nào kia hay.

+ Câu: “Cụ tưởng tôi vui tươi hơn chăng?” – dùng để làm phản bác điều mà ông giáo cho rằng lão Hạc vẫn nghĩ (rằng: ông giáo sướng rộng lão Hạc).

- có thể đặt những câu có chân thành và ý nghĩa tương đương theo mẫu của chủ yếu bốn câu trên.


Câu 5


Video lý giải giải


Câu 5 (trang 54, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Đọc đoạn trích sau (chú ý những từ in đậm) và mang đến biết:

Có thể thay quên bằng khôngchưa bằng chẳng được không? vị sao?

Ta hay tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột nhức như cắt, nước mắt váy đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả giết mổ lột da, nuốt gan uống tiết quân thù. Dẫu mang đến trăm thân này phơi ngoại trừ nội cỏ, ngàn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng.

(Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng mạo sĩ)

Trả lời:

Không thể thay quên bằng khôngchưa bằng chẳng vào đoạn văn trên được vì chưng như vậy, nó vẫn làm thay đổi nghĩa của cả câu. Trong câu, quên có nghĩa là ko nghĩ đến (vì sự căm thù giặc đang át không còn đi); chưa là chỉ sự lạnh lòng ước ao ra trận tiền thịt giặc (khác với chẳng – không thể làm được).


Câu 6

Câu 6 (trang 54, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Viết đoạn hội thoại ngắn, trong các số ấy có sử dụng câu đậy định miêu tả và câu bao phủ định chưng bỏ.

Trả lời:

Tham khảo đoạn hội thoại sau:

- Tối ngày hôm qua ti vi không chiếu bộ phim mà cậu nói. (câu bao phủ định miêu tả)

- nhưng lại cậu đang xem ở đông đảo kênh nào?

- Tớ sẽ kiểm tra tất cả các kênh mà lại chẳng kênh nào gồm cả.

Xem thêm: Bán Dầu Mù U Nghĩa Là Gì - 4 Hoa Tay Bạn Đậu Mù U Là Gì

 (câu che định bác bỏ bỏ).